Hitit Uygarlığı Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ahmet Ünal, Karadeniz  Arkeolojisini Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Yrd. Doç. Dr. Esra Keskin ve Yrd. Doç. Dr. Kübra Ensert’den oluşan ekip, Evci beldesindeki yeraltı şehrinin, Hititler sonrasında da Çorum’un birçok uygarlığa ev sahipliği yaptığının gösteren kanıtlardan biri olduğuna dikkat çekti. Akademisyenler, yer altı şehrinin Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tescili yapıldıktan sonra Çorum turizmine kazandırılması için bölgede ivedi olarak kurtarma  kazısı yapılması gerektiği ifade ettiler. Akademisyenler ayrıca, Hititlerin başkenti Hattuşa’ya (Boğazkale) 12 kilometre uzaklıkta olan belde de muhtelif zamanlarda çeşitli ele geçen Doğu Roma İmparatorluğu dönemine ait taş eserlerin bir kısmının Boğazkale Müzesi’nde sergilendiğine dikkat çektiler.

Doğu Roma İmparatorluğu konusunda çalışmaları bulunan Hitit Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Keskin, doktora tezi çalışması sırasında Evci beldesinde yüzey araştırması yaptığını ve çok sayıda eser tespit ettiğini söyledi.

Zengin arkeolojik kanıtlar nedeniyle beldede antik bir şehir olduğunu bilmesine rağmen, yeraltı şehrini ortaya çıkmasının arkeolojik ve sanat tarihi açsından önemli bir buluş olduğunu dile getiren Keskin, “Şu anda bu yerleşim kompleksine ait farklı büyüklükte ve formlarda biçimlendirilmiş 8 oda olduğu tespit edilmiştir. Fakat giriş yerleri görülen ve içerisi moloz dolduğu için girilemeyen odalar mevcuttur. Bu nedenle bu yerleşim kompleksinin yayılım alanı sınırları henüz kesin olarak bilinmemektedir. Açığa çıkan odalarda ise hangi döneme ait olduğunu gösteren arkeolojik delillere veya duvarlarda yazı, fresko benzeri izlere rastlanmadı” dedi.

Keskin, yeraltı yerleşiminin kesin dönem tarihlemesi için girilmeyen odalara girilip bu kanıtlar araştırılması gerektiğini kaydetti. Keskin, yeraltı şehirlerinin inşa edildiği kayaçların volkanik kayaçlar olduğunu ve ıslatıldığında kolaylıkla şekillendirildiğine dikkat çekti.

Kapadokya bölgesindeki kayaçların, volkanik tipte olduğu için yeraltı yerleşimlerine rastlamanın şaşırtıcı olmadığının altını çizen Keskin, “Ancak Çorum şehrinde de benzer mimari özelliklere sahip yerleşimin görülmesi ilginç bir konudur ve araştırılması gerekmektedir. Bölgede araştırma yapan MTA çalışanları yerleşim içerisinde duvar yüzeyinde serpantine rastladıklarını söyledi. Serpantinde ıslatıldığında işlenmesi kolay olan bir maddedir. Bu yeraltı yerleşiminin kolayca şekil verilebilmesi bu nedenle olabilir dedi. Evci Beldesinde disiplinler arası ortak çalışmalar sonucunda akıllardaki sorular cevaplarını bulur” diye konuştu.

Keskin, üniversite olarak her zaman bu çalışmalara destek verdiklerini belirterek, bundan sonrada ve vermeye devam edeceklerini kaydetti.