PEKİ 29 NİSAN 1916'DA NE OLMUŞTU?

1. Büyük Paylaşım Savaşı’nda İngiltere, sömürgesi olan Hindistan güzergahını güvence altına alabilmek ve petrol bölgelerinin hakimi olmak için Irak Cephesini açmıştı. İngiltere’nin Hindistan’daki birliklerini Ortadoğu’ya kaydırarak Basra’yı ele geçirmesnin ardından Enver Paşa, Teşkilat-ı Mahsusa kurucularından Süleyman Askeri Bey’i Basra’yı geri almak üzere görevlendirmişti. Süleyman Askeri Bey’in başarısız olarak yaşamına son vermesinın ardından önce Nurettin Paşa ardından da Halil Paşa Irak cephesinde görevlendirilerek İngilizlere karşı çetin bir muharebe verildi. 

BİR MİLYON İNGİLİZ STERLİNİ TEKLİF ETTİLER

Kûtu'l-Amare savaşında İngilizler aldıkları ağır yenilginin ardından Halil Paşa’ya kuşatmayı kaldırması karşılığında bir milyon İngiliz sterlini teklif etmiş ve Halil Paşa bu teklifi reddetmişti. Lawrence “Osmanlı Türkleri içinde devletlerinin hayat ve varlığının kritik bir safhaya girdiğini hissedenler yok değildi. Onlar, devletlerinin mevcudiyetini devam ettirebilmek için fevkalade fedakarlıklara ihtiyaç olduğunu hissetmenin bilinciyle her şeyi yapmışlardır.” diyerek Kûtu'l Amare zaferinin Osmanlı tarihindeki ehemmiyetini vurgular.

'KUT BAYRAMI' ADINI VERİYORUM

Halil Paşa Kut Zaferi’nin ardında yayınladığı mesajda: “Arslanlar! Bugün Türklere şeref, şan; İngilizlere kara meydan olan şu kızgın toprakların güneşli havasında, şehitlerimizin ruhu şad ve handan uçuşuyorlar. Hepinizin pak alınlarınızdan öperek, hepinizi tebrik ederim. Bize 200 yıldan beri tarihimizde okunmayan bir vak’ayı kaydettiren Allah’a hamd ve şükürler olsun. Allah’ın azametine bakınız ki, 1500 senelik İngiliz tarihine böyle bir vak’ayı ilk defa sizin süngülerinizle yazdırdı. Bugüne ‘Kut Bayramı’ adını veriyorum. Ordumun her ferdi her yıl bu günü kutlarken, şehitlerimize Yasinler, Tebarekeler, Fatihalar okunsun.” diyerek 29 Nisanı Kut Bayramı ilan etmiştir.

BRİTANYA ORDUSU'NUN KARİZMASI ÇİZİLDİ

Türkiye’nin NATO’ya girdiği tarih olan 1952 yılına kadar Türk silahlı Kuvvetleri’nin bayram olak kutladığı Kut’ul-Amare zaferi için tarihçi İlber Ortaylı, “29 Nisan 1916 bir imparatorluğun genç komutanlarının Britanya ordusuna itibar kaybettiren bir zafer kazanmasıdır" dedi. 

İlber Ortaylı “Kûtu’l-Amâre Zaferi Britanya kamuoyunda hiddetli bir tepki yarattı. İngiltere iki asır boyunca Napolyon savaşları dahil hiçbir yerde I. Cihan Harbi’ndeki kadar uzun ve kırıcı savaşlardan geçmemiştir. Çarpıştığı temel düşman kuvveti Türk İmparatorluğu’nun ordularıdır. Bunun Britanya yönetici çevrelerinde yarattığı hiddet Mondros Mütarekesi’nde ve müteakiben görülecektir.” diyerek bu zaferin İngiltereyi nasıl sarstığını anlatıyor. 

VARLIK VE YOKLUK SAVAŞINDA KAZANILAN ZAFER

İngiltere Kut yenilgisinin, itibarını sarsması sebebiyle Kut zaferinin bayram olarak kutlanmamasını istemişti. Kut Bayramı sömürgeleştirilmiş ve sömürgeleştirilmesi planlanan coğrafyaların varlık ve yokluk savaşında kazandığı bir zafer olarak büyük bir ilham kaynağıdır.