İsmail Koyun ve ağabeyi İsmet Koyun, sıra dışı bir girişimcilik hikâyesinin mimarları

İsmail Koyun ve ağabeyi İsmet Koyun, sıra dışı bir girişimcilik hikâyesinin mimarları. Başlangıç noktası Çorum olan bu girişimcilik hikâyesinin ilk mimarı İsmet Koyun’un kurduğu şirket KOBİL, bugün dijital kimlik ve mobil güvenlik alanında 16 ülkede toplam 100 milyon dolarlık ciroyla dünyanın ilk üç ismi arasında gösteriliyor. İsviçre ve Almanya’da internet bankacılığında yüzde 80’lik pazar payına sahip. Almanya, İsviçre ve Hollanda’da gizli servislerle çalışıyor.

KOBİL’in öyküsündeki satırbaşlarını Koyun ailesinin Çorum’dan Ankara’ya gelmeleri, ardından İsmet Koyun’un bilgisayar mühendisliği okumak için Almanya’ya gittikten sonra burada bir donanım şirketi kurması oluşturuyor.

Güvenlik ağının meyvesi

İşte bu en son satırbaşı, İsmet Koyun’un 1986 yılında KOBİL isminde bir şirketi kurarak ardından aralarında BASF ve Procter & Gamble gibi global isimlerin de bulunduğu pek çok şirketin bilgisayar sistemini kurmasını beraberinde getiriyor. Bir süre sonra da alanını güvenlik olarak belirliyor.
KOBİL’in günümüzde yarattığı uluslararası güvenlik ağının meyveleri bu alanla sınırlı değil. Mesela kardeşi İsmail Koyun ile birlikte Antalya’da kurdukları Meykon isimli şirkette konsantre meyve suyu üretiyorlar. Türkiye’nin bu alanda üç büyük isminden biri olduklarını belirten İsmail Koyun, geçtiğimiz yıl 110 bin ton meyve alımı yaparak Elmalı’da günlük 1.400 tonluk kapasiteli tesislerinde işlediklerini belirtiyor.

Daha da önemlisi şirketin üretiminin yüzde 95’ini ihraç etmesi. İsmail Koyun, tüm Avrupa’nın yanı sıra ABD ve Kanada’nın başı çektiği 20 ülkeye ihracat yaptıklarını söylüyor. Global müşteri sayısı 147 ve bunların içinde Procter & Gamble, Esarom, Agrano ve Food Gorup gibi isimler de var. Tüm bunlar, 2011’de 30, 2012’de 23 milyon dolarlık ciro anlamına geliyor. Bu yılki hedef ise 40 milyon dolar.

Ömrünü yedi misli uzattı

Bir diğer alanları Dibaco ismiyle yola çıktıkları yumurta. Şirket, inovatif ürünlere yönelmiş. Mesela, raf ömrünü 21 günden yedi aya yükseltmeleri bunlardan biri. Koyun, bunu bir ilk olarak nitelendiriyor. Bir diğer ilk, sofralık ve kuluçkalık yumurtayı tamamen steril olarak üretebilmeleri. Bunun için özel bir makine geliştirilmiş.

Yumurtalar makineye girip işleme tabi tutuluyor. Bu süreç sonunda tavuklarda rastlanan salmonella, kuş gribi gibi hastalıklara yol açan bakteri ve virüslerden arındırılmış anaç yumurta elde ediliyor. Bu da bu yumurtadan üretilen tavukların hem sağlıklı hem yüksek dirençli olmaları anlamına geliyor.

Koyun, patentini aldıkları bu buluşun bir diğer sonucunu, “Bu, hastalıklara karşı yüksek direnç ve dolayısıyla yok denecek kadar az miktarda antibiyotik yüklemesi demek. Bu tavuklardan doğan yumurtalar ve sofralarımıza yiyecek olarak gelen tavuklar nedeniyle bizim de antibiyotik yüklenmiyor oluşumuz” diye anlatıyor.

DOĞAL,YOLLA,MAVİ,BESİN

İsmail Koyun’un yenilikçi tarafını Meykon’da da görmek mümkün. Meykon’da gelecek planlarını, ‘özellikli ürünler’ olarak belirlediklerini söylüyor ve ekliyor: “Çalışmalara başladık. En büyük adımlarımızdan bir tanesi de doğal gıda renklendiricileri üretmek. Şu anda dünyada sarı ve kırmızı doğal yollardan üretilebildi. Biz, doğal maviyi yakalamak istiyoruz. Dünyada mavi renkli bir meyve yok ama, çalışmalarda epey ilerlediğimizi söyleyebilirim.”

ANTALYA

43 çeşit tohum üretti sırada 30 tohum var

Bircan Tohum, hibrid sebze tohumu ıslahını gerçekleştiren ve bu alanda iddiası büyük isimlerden biri. Şirketin kurucusu Ercan Şen, hibrid tohum üzerinde çalışmaya 2002 yılında başlamış. Yedi-sekiz yılda sonuç veren bu çalışmalar sonucunda üç-dört yıl öncesinden itibaren 43 çeşit domates, hıyar, biber ve kabak tohumu gelişmiş.

Ağırlık 17 çeşitle domateste. Geliştirilen tüm tohumların ortak özelliklerinden biri raf ömrünün giderek uzaması. Bir diğer ortak nokta, lezzet ve verimdeki artış. Farklı zamanlarda ekim olanağı sağlamak ve hastalıklar karşısında direnç diğer ortak özellikler.

İhracatçıya ihracat

Mesela, Kardelen ismiyle piyasaya sürdükleri ilk hibrid domates tohumuyla sarı yaprak kıvırcık virüsüne karşı son derece dirençli bir tür yarattıklarına dikkat çekiyor Şen.Geliştirdiği hibrid tohumları, yurtdışına yönlendirmeye de başlamış. Mesela Şimşek domates bunlardan biri. Kendisi de domates ihracatçısı olan Ürdün’e hibrid tohum gönderen Şen, Girdap isimli hıyarını da yine bu ülkeye ihraç ediyor.

Şu anda ise en azından geride bıraktıkları 43 çeşit kadar iddialı 30 yeni çeşit üzerinde çalıştıklarını söylüyor Ercan Şen. Ortak özellikleri yine aynı ama, 30 çeşidin her biri sahip olduğu özelliklerle 43 çeşidi geride bırakacağı gibi, daha az kimyasal kullanımı da sağlayacak.
Şen’in üzerinde çalıştığı ürünler, yine, domates, biber, kabak ve hıyardan oluşuyor. Mesela geliştirecekleri domates türlerinden bir tanesi, tek bir dalda daha sık aralıklarla domatesin meyve vermesini sağlayacak. Şen, bu ürünü, sera yüksekliklerinin daha düşük olmasını dikkate alarak geliştirmiş. Domateste bu defa karşısına aldığı virüs ise tomato spotted wild olmuş.